De platformkosten liggen vrijwel op nul: geen registratiekosten, geen servicekosten, geen kosten voor stortingen of opnames, geen beheerkosten, geen prestatievergoeding en geen doorverkoopkosten, aangezien er geen doorverkoopmarkt is. De kostenposten die wel in rekening worden gebracht, zijn vermijdbaar of hebben een bestraffend karakter: 20 euro voor een speciaal opgesteld afschrift, 2 euro per maand voor inactieve rekeningen, 2% van het overgemaakte bedrag met een minimum van 30 euro bij mislukte stortingen, en — nieuw vanaf 1 augustus 2026 — 2% van je beschikbare saldo per maand wanneer je due diligence-documentatie onvolledig is. Dat laatste is een forse maatregel en verdient uw aandacht. De werkelijke kosten zijn de bronbelasting: 5% voor particuliere beleggers uit de EU en de EER, 25,5% voor de meeste anderen.

Ja, op vier fronten. Ten eerste een boete van de toezichthouder die nog steeds in het register staat: op 11 oktober 2022 heeft de centrale bank van Letland een waarschuwing en een boete van 21.277,58 euro opgelegd wegens tekortkomingen op het gebied van witwassen, terrorismefinanciering en naleving van sancties; deze boete staat geregistreerd als van kracht tot augustus 2026 en wordt nergens in de marketing van het platform vermeld. Ten tweede, slechte beoordelingen: volgens een bron op Trustpilot is de score 2,6 op 5 op basis van 52 beoordelingen, waarbij meer dan 40% één ster toekent, en zijn er klachten over de klantenservice, onduidelijke kosten en vertragingen. Ten derde, en het ernstigst, het gedrag: onafhankelijke beoordelaars melden dat voorwaarden kunnen worden gewijzigd zonder gebruikers hiervan op de hoogte te stellen, dat de terugkoopknop uit de kredietlijnen is verwijderd en dat de instellingen voor automatisch beleggen tijdens de herstructurering van 2022 zonder toestemming zijn gewijzigd. Ten vierde stroomt het geld weg — een tracker rangschikte het platform in het tweede kwartaal van 2026 op de 45e plaats van de 46 op basis van de netto-instroom. Ondanks dit alles heeft geen enkele belegger in tien jaar kapitaal verloren en zijn er geen beschuldigingen van fraude of opschorting van betalingen geweest.

Er is geen selectieproces in de gebruikelijke zin van het woord, en dat is hier het bepalende feit. VIAINVEST maakt geen onderscheid tussen concurrerende kredietverstrekkers, omdat er altijd maar één bron is: dochterondernemingen van de VIA SMS Group verstrekken 100% van de leningen, en het platform, de emittent van de obligaties en de kredietverstrekkers hebben allemaal dezelfde uiteindelijke eigenaar. De selectie vindt een niveau lager plaats binnen de eigen kredietbeoordeling van elke kredietverstrekkingsafdeling, en daarover wordt niets bekendgemaakt — geen criteria, geen scorekaarten, geen acceptatiepercentages. Je kiest tussen pools op basis van kredietverstrekker, land, rentevoet en looptijd, en binnen de huidige structuur kun je de status van individuele leningen helemaal niet inzien, iets wat beleggers vóór 2022 wel konden. De enige concrete bescherming komt voort uit het prospectus: de kredietverstrekker moet ten minste 5% van elke lening in eigen bezit houden.

Het is de enige vraag die hier van belang is, en die kan niet naar behoren worden beantwoord – wat op zich al het antwoord is. In de eigen prospectussen van de groep uit mei 2026 worden voor de garantstellende onderneming helemaal geen cijfers vermeld, afgezien van 813.000 euro aan aandelenkapitaal: geen activa, geen eigen vermogen, geen winst. De laatste volledige jaarrekening die iemand kan vinden, dateert uit 2022 en vermeldt 6,7 miljoen euro aan eigen vermogen, en het bestand waarnaar de eigen website van de groep voor 2024 verwijst, kan niet worden geopend. Wat de prospectussen wel laten zien, zijn de uitstaande leningen. Eind 2025 had de groep 84,4 miljoen euro aan leningen uitstaan, waarvan 14,0 miljoen euro al meer dan 90 dagen achterstallig was. Letland, met 60% van de portefeuille, staat er gezond voor – slechts 1,3% achterstallig. Dat geldt niet voor de andere drie onderdelen: 22% achterstallig in Zweden, 72% in Tsjechië en 94% in Roemenië, waarbij de Tsjechische en Roemeense onderdelen minder reserves aanhouden dan nodig is voor hun eigen oninbare vorderingen. De groep bestaat dus uit één gezond kredietbedrijf dat drie noodlijdende takken ondersteunt, en uit de balans is niet op te maken hoe lang dit nog vol te houden is.

Het bestuur van het platform bestaat uit Eduards Lapkovskis als voorzitter, Tatjana Kulapina en Alina Gamidova, waarbij Aleksandrs Puzdrans leiding geeft aan het platform en Irina Jakupova de ondersteuning coördineert. Het cruciale feit is de overlapping aan de top: Lapkovskis is tegelijkertijd voorzitter van VIAINVEST en bestuurslid van VIA SMS Group, dus de persoon die de leiding heeft over de gereguleerde onderneming die geacht wordt in uw belang te handelen, zit ook in het bestuur van het bedrijf waarvan u afhankelijk bent. Boven hen wordt de groep voor 80% en 20% in handen gehouden door twee holdings, waarbij sinds augustus 2018 één Letse particulier als uiteindelijke eigenaar staat geregistreerd — maar de naam van die persoon is niet openbaar.

Zodra een lening meer dan 60 dagen achterstallig is, moet de kredietverstrekker deze van de emittent terugkopen tegen de hoofdsom plus rente, en krijg je je geld terug. Er rust ook een pandrecht op de vorderingen uit de leningen en de kredietverstrekker behoudt ten minste 5% van elke lening. Het heeft gewerkt: recensenten met een meerjarige staat van dienst melden dat elke terugkoop op tijd is betaald en dat er in tien jaar geen kapitaalverlies is geleden. De eerlijke kanttekening is wie erachter staat. Elke kredietverstrekker is een dochteronderneming van de groep en de emittent is een groepsmaatschappij, dus de groep belooft zichzelf namens u te betalen, zonder dat er ergens in de documenten sprake is van een garantie van de moedermaatschappij. Als een kredietverstrekker een terugkoop niet kan financieren, hoeft de emittent u simpelweg niet te betalen.